De Elitariër

De Elitariër

“Laat het maar over aan de experts” is een veelgehoorde frase in discussies. Op het eerste gezicht zou je denken dat dit logisch is, maar dat is het niet, althans niet altijd. In een tijd waarin het nog nooit zo makkelijk was om informatie tot je te nemen kan iedereen meedoen aan belangrijke discussies vanuit zijn of haar positie, en dat is ook belangrijk want iedereen leeft in andere omstandigheden. Toch is er een groep mensen die (ondanks dat ze dat nooit toe zullen geven) mensen die sociaal  “lager” staan dan zij per definitie niet serieus nemen. Deze mensen noem ik de Elitariërs. 

Elitariërs zijn mensen die zelf meestal hoger opgeleid zijn, wat op zich al een foute term is. Alleen al dat stukje ‘hoger’ suggereert dat zij ‘hoger’ zijn dan mensen die lager of niet opgeleid zijn. We zouden dus eigenlijk moeten spreken van ‘theoretisch opgeleid’ en ‘praktisch opgeleid’ om de suggestie dat het één “beter” zou zijn weg te halen. Woorden doen er namelijk toe. Met woorden vormen wij beelden in ons hoofd en van daaruit handelen we zowel bewust als onbewust. Zonder dat mensen het echt bewust door hoeven te hebben maken zij in (maatschappelijke) discussies onderscheid in het intelligentieniveau en dus ‘het recht van spreken’ van iemand, aan de hand van opleidingsniveau of ‘status’. 

Nu is niet iedere theoretisch opgeleide een Elitariër. Het woord Elitariër komt van het woord ‘elite’ wat weer van het Latijnse ‘eligere’ komt en dat betekent ‘uitkiezen’. We gebruiken de  term ‘elite’ om een bepaalde “bevoorrechte groep mensen met buitengewone kwalificaties” aan te duiden. Tegenwoordig wordt het woord ook veel gebruikt als beschrijving voor de (onaantastbare) machten die de wereld besturen. Elitariërs zijn echter zelf niet persé mensen met macht. Het grootste kenmerk is vooral dat ze alleen ‘hun eigen soort’ of mensen boven hen serieus nemen. Zij denken in een soort kaste systeem waarin eerst wordt bepaald wat de sociale status is van iemand en dan pas wordt gekeken naar wat diegene zegt. Het maakt dan ook niet uit of wat er gezegd wordt gedegen onderbouwd is of niet, er wordt puur gekeken naar wie het zegt. 

Diverse studies tonen aan dat theoretisch opgeleiden, vooral als het om politieke meningen gaat, meer worden gedreven door wat in de mode is, door groepsmentaliteit en groepsdenken. Ook staan zij vaker aan de linkerkant van het politieke spectrum. Nu speelt de corruptie binnen de instituties daarin ook een rol. De zogenoemde ‘marxistische indoctrinatie’ speelt een enorm grote rol in westerse universiteiten, hogescholen en vrijwel het gehele onderwijs. Die invloed zie je in sociaal maatschappelijke zaken steeds weer terug. Echter contradicteert hun denkwijze in de uitvoering enorm omdat zij vaak de mond vol hebben van ‘gelijkwaardigheid’ en menen ontzettend sociaal te denken, maar tegelijkertijd maken zij wel een duidelijk onderscheid in wie wàt mag zeggen en waarover. Aan de ene kant vinden zij dat alles gelijkwaardig, divers en inclusief moet zijn, maar aan de andere kant mogen alleen mensen met een bepaalde status, experts, meedoen aan de discussie over zaken die iedereen aangaan. 

Elitariërs gaan nog een stapje verder. Zij zijn zo afgunstig en minachtend richting mensen die zij ‘lager’ achten dan zij, dat zij zelfs pleiten voor overheidsgeweld richting die groep omdat zij hun meningen ‘gevaarlijk’ vinden. Mensen vormen hun mening altijd vanuit de positie waarin zij verkeren. Mensen waar het goed mee gaat hebben per definitie minder te klagen en doen ook meestal geen enkele moeite zich te verplaatsen in mensen waar het niet goed mee gaat. Er wordt dan al gauw terug gevallen op vooroordelen en veroordelen zonder dat er echt geluisterd wordt. Zij kunnen zich het simpelweg niet voorstellen dat mensen tegengewerkt worden door het systeem omdat zij juist hun positie te danken hebben aan het systeem. Mensen zijn ook geneigd om vooral om te gaan met ‘hun eigen soort’ waardoor er ook in de privé sfeer voor hen geen real time voorbeelden zijn van mensen die lijden door de manier waarop het systeem ingericht is. Omdat zij ook geen enkele moeite doen zich hierin in te leven negeren ze het dus simpelweg gewoon uit hun leven. 

Voor de ‘experts’ geldt hetzelfde. Als je expert op een bepaald gebied bent betekent dat in de verste verte niet dat je dan opeens op alle andere gebieden ook expert bent. Integendeel, er ontstaat juist vaak een tunnelvisie waardoor zij alleen vanuit hun vakgebied kunnen redeneren maar de holistische kijk, het overzicht, volledig missen. Daarnaast zijn experts het vaak ook niet eens met experts in hetzelfde vakgebied, en daar komt ook een stukje ego om de hoek kijken. Ze hebben vaak vele jaren energie gestoken in hun expertise en wanneer iemand daar deuken in slaat, krijgen zij hetzelfde gevoel als wat een gelovige krijgt wanneer iemand hen verteld dat God niet bestaat. Dat is voor hun ondenkbaar. 

Als je vanuit een machtspositie een bepaald doel hebt, hoef je dus alleen maar de juiste experts om je heen te verzamelen die de feiten die dat doel ondersteunen kunnen overbrengen aan het publiek. Zolang je de mogelijkheid hebt om de experts die het daar niet mee eens zijn de mond te snoeren of te negeren kun je het publiek dus elke kant op sturen die je wilt. Het publiek is er immers van overtuigd dat experts niet liegen. Dat zij niet volledig geïnformeerd worden weten ze meestal helemaal niet. Ze gaan ervan uit dat de experts de waarheid in pacht hebben en dus de gekozen koers de juiste is. Omdat theoretisch opgeleiden en Elitariërs per definitie volgzamer zijn en minder snel twijfelen aan autoriteit zullen zij, omdat zij overtuigt zijn van hun gelijk, er alles aan doen de gekozen koers te verdedigen. 

Het feit wil dat praktisch opgeleide en niet opgeleide mensen veel minder in autoriteit geloven vooral ook omdat zij vaker aanlopen tegen de duistere kant van autoriteit. Er zitten meer non-conformisten dan conformisten in deze groep, maar dat maakt niet dat ze ‘slechter’ zijn dan de conformisten. Juist niet. Wie niet zomaar alles aanneemt, juist omdat het een autoriteit is, die zal vanwege de twijfel die ze hebben eerder gaan kijken of er misschien informatie is die niet strookt met de gepresenteerde informatie die ze krijgen van de autoriteiten. Vervolgens lopen ze tegen een muur van cognitieve dissonantie aan wanneer ze die nieuwe informatie (die dus ook van deskundigen komt) aan conformisten willen tonen. Het enige wat ze dan als reactie krijgen is dat hun mening er niet toe doet en dat ze ‘gek’ zijn. De Elitariërs gaan vervolgens nog een stap verder en zullen met hand en tand en desnoods met geweld proberen een dergelijk tegengeluid de kop in te drukken. 

Als je dus in het vervolg in een discussie door iemand op je taalfoutjes gewezen wordt of er een andere ad hominem aanval op je gedaan wordt en er niet ingegaan wordt op je argumenten, dan zou het zomaar eens kunnen zijn dat je met een Elitariër te maken hebt. De beste manier om je hiertegen te verdedigen is door het aan te wijzen wat ze doen. Een Elitariër vind zichzelf vaak een super sociaal wezen echter is hun gedrag in de kern exact het tegenovergestelde, en is het maar de vraag of ze dat door hebben. Als je het aanwijst dan kunnen ze niet anders dan er over nadenken. En iemand die in de veronderstelling is dat die zo sociaal is die zal niet gauw toegeven dat jezelf superieur opstellen allerminst sociaal is. Dan is het alleen nog hopen dat de interne kortsluiting die dat oplevert een positief effect zal hebben. De tijd zal het leren. 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *